Mã OTP là gì và vì sao loại mã xác thực này thường xuất hiện khi đăng nhập tài khoản, thực hiện giao dịch hoặc thanh toán trực tuyến? OTP đóng vai trò như một lớp bảo mật bổ sung, giúp xác minh danh tính người dùng và hạn chế nguy cơ truy cập trái phép. Vậy mã OTP hoạt động như thế nào, có những loại nào và cần lưu ý gì để sử dụng an toàn? Hãy cùng Kiếm Động Cửu Thiên tìm hiểu chi tiết trong bài viết dưới đây nhé!
Mã OTP là gì và những điều cần biết về mã OTP
Mã OTP đã không còn là cụm từ xa lạ trong cuộc sống ngày nay. Vậy, mã OTP thật ra là mã gì? Sau đây sẽ là thông tin về mã xác thực OTP.
Mã xác thực OTP là gì?
Mã xác thực OTP là một loại hình thức xác nhận tương đương mật khẩu. OTP là viết tắt của cụm từ One Time Password, nghĩa là mật khẩu sử dụng một lần, sau đó không dùng nữa. Thời gian để mật khẩu này có hiệu lực là rất ngắn, hết thời gian này , mật khẩu sẽ không dùng được nữa.
Mã xác thực OTP được phát triển và sử dụng rất phổ biến, đặc biệt là trên các ứng dụng có bảo mật 2 lớp. Mã OTP thường được sử dụng trong hầu hết các ứng dụng thanh toán, các ví online trên điện thoại. Thường gặp nhất chính là Agribank e-Mobile Banking, BIDV, Momo, VietinBank iPay,… Ngoài ra, mã OTP cũng là hình thức để lấy lại mật khẩu ở một số ứng dụng như Facebook, Zalo,…
Vì sao nên sử dụng mã xác thực OTP?
Hiện nay, người dùng bất kì ứng dụng nào cũng đều được yêu cầu sử dụng mã xác thực OTP. Vậy, chức năng của mã xác thực OTP là gì?
- Với các thanh toán điện tử
Các thanh toán trực tuyến bắt buộc người dùng phải xác nhận bằng quyền chính chủ hợp pháp. Chính vì thế, việc dùng OTP sẽ là cách đơn giản nhất để tránh trường hợp bị các kẻ xấu giả danh thực hiện giao dịch. Vì khi sử dụng OTP, mã xác thực sẽ chỉ gửi về cho chủ sở hữu các tài khoản thanh toán. Việc này đảm bảo giao dịch do chủ tài khoản thực hiện.
- Với các tài khoản và ứng dụng ngân hàng
OTP luôn là yếu tố bảo mật bắt buộc trên ứng dụng e-Banking tại các ngân hàng. Nhờ ưu điểm vượt trội, OTP là dạng mật khẩu khó bẻ khóa nhất trong các cuộc replay attack. Và dù cho OTP bị mất cắp, kẻ xấu cũng sẽ không thể sử dụng khi đã hết thời gian hiệu lực của mã.
Khi thực hiện giao dịch trên các app ngân hàng, người dùng sẽ được yêu cầu mã OTP đã gửi về số điện thoại. Nếu nhập OTP sai, giao dịch sẽ không thể thực hiện, ngay cả khi người nhập là chính chủ tài khoản.
- Với các ứng dụng cần lấy lại mật khẩu
Các ứng dụng liên kết số điện thoại để nhận OTP như Facebook, Zalo, VssID, VNeID,…. Khi muốn lấy lại mật khẩu tài khoản, một mã OTP sẽ được gửi về chính số điện thoại bạn đã đăng kí tài khoản. Mật khẩu chỉ được lấy lại khi bạn nhập chính xác mã OTP gửi đến.
Đặt lại mật khẩu bằng OTP sẽ bảo mật hơn rất nhiều lần so với cách lấy lại mật khẩu qua email hay bất kì hình thức nào khác. Vì chỉ khi chính chủ nhập đúng số điện thoại nhận OTP và OTP được gửi đến thì việc lấy lại mật khẩu mới có thể thực hiện.
Các loại mã xác thực OTP hiện nay
Hiện nay, có rất nhiều dạng mã OTP khác nhau. Sau đây là 4 loại mã OTP được dùng phổ biến nhất.
SMS OTP
SMS OTP là loại OTP được gửi qua tin nhắn SMS khi người đung đăng ký lúc tạo tài khoản. Đây cũng là loại mã OTP phổ biến được ưu tiên dùng nhiều nhất tại các ngân hàng và các ứng dụng trên smartphone.
- Cách lấy mã SMS OTP
Khi bạn nhấn chọn gửi mã OTP, các ứng dụng sẽ gửi một tin nhắn đến số điện thoại đăng kí của bạn. Mỗi ứng dụng khác nhau sẽ có thời gian gửi mã khác nhau. Thời gian gửi thông báo vào khoảng 30 giây đến 03 phút. Và mỗi mã xác thực OTP qua SMS sẽ có hiệu lực không giống nhau.
- Ưu điểm của mã SMS OTP là gì?
Mã OTP SMS có độ bảo mật cao và dễ sử dụng. Không cần thao tác quá nhiều bước, tin nhắn OTP SMS sẽ được gửi nhanh chóng đến số điện thoại. Điều này cũng đảm bảo chỉ có chủ tài khoản mới có thể nhận được mã này.
- Nhược điểm của SMS OTP
Một số dòng điện thoại sẽ không hỗ trợ tính năng tự trích lấy dãy số OTP để dán vào phần nhập mã. Khi đó, người dùng phải vào xem trực tiếp tin nhắn có chứa mã, sau đó sao chéo và trở về ứng dụng để nhập. Nếu thao tác quá lâu, mã sẽ hết hiệu lực hoặc rất mất thời gian khi load lại ứng dụng.
Token Key OTP
Token hay còn gọi là chữ ký số hóa đã được mã hóa thành các con số trên thiết bị chuyên biệt. Token OTP được dùng nhiều trong Số Token thường được tạo ra dưới dạng mã OTP dãy số. Token OTP cũng là dạng mã được sử dụng một lần và ngẫu nhiên mỗi lần giao dịch.
- Cách sử dụng Token Key OTP
Token Key OTP là dãy số đã được mã hóa và được dùng như chữ ký xác nhận giao dịch của bạn. Khi thực hiện giao dịch trên các ứng dụng ngân hàng, bạn chỉ cần nhập đúng mã này, các giao dịch sẽ được thực hiện.
- Ưu điểm của mã xác thực Token Key OTP là gì?
Mã Token Key OTP chính là phương thức đảm bảo dù thông tin khách hàng có bị lộ thì người khác cũng không thể thực hiện được các giao dịch. Vì mã số của Token OTP được mã hóa từ chữ ký cá nhân của chính chủ. Hầu hết các ngân hàng hiện nay đều sử dụng Token Key gửi về SMS.
- Nhược điểm của mã Token Key OTP
Tương tự như nhược điểm của SMS OTP, Token Key OTP sẽ có phần mất thời gian nếu máy của bạn không có tính năng tự trích xuất dãy mã OTP. Tuy nhiên, Token và hệ thống cung cấp OTP của Token khá phức tạp.
Smart OTP
Đây là hình thức được dự đoán sẽ thay thế cho SMS OTP trong tương lai gần tại các ngân hàng. Tương tự như SMS OTP, nhưng Smart OTP sẽ được tích hợp sẵn vào tính năng của app ngân hàng.
- Cách sử dụng Smart OTP
Nếu sử dụng app từ các ngân hàng có tính năng Smart OTP, khách hàng có thể đăng kí Smart OTP hoặc không. Khi dùng Smart OTP, mã xác nhận sẽ được chuẩn bị sẵn trên màn hình giao dịch, bạn chỉ cần chọn xác nhận là xong.
- Ưu điểm của mã xác thực Smart OTP là gì?
Smart OTP sẽ không cho phép nhiều thiết bị dùng chung một tài khoản. Hơn nữa, bạn không còn phải kiểm tra tin nhắn để lấy mã nữa. Điều này khiến hình thức Smart OTP bảo mật tuyệt đối và tiện lợi với thời gian ngắn nhất.
- Nhược điểm của mã Smart OTP
Nhược điểm duy nhất mà Smart OTP bị hạn chế chính là nó chỉ được áp dụng trên các dòng điện thoại thông minh.
Voice OTP.
Bên cạnh các loại hình OTP văn bản, mã xác thực qua hình thức Voice OTP cũng được sử dụng ở một số ứng dụng. Voice OTP là hình cung cấp mã xác thực OTP qua cuộc gọi thoại.
- Cách nhận mã xác thực Voice OTP
Khi bạn có nhu cầu đặt lại mật khẩu do quên hay xác nhận một giao dịch nào đó. Cuộc gọi cung cấp OTP đã được thiết lập tự động gọi đến và đọc OTP cho bạn. Thường dãy số sẽ có 04 hoặc 06 số và được đọc 2 lần.
- Ưu điểm của Voice OTP
Voice OTP là một hình thức cung cấp nhanh chóng tiện lợi. Bằng cách nhận cuộc gọi, bạn sẽ ít khi gặp sự cố hơn so với hình thức gửi mã qua SMS hay Smart OTP.
- Nhược điểm của mã xác thực Voice OTP
Voice OTP không phải lúc nào cũng tốt tuyệt đối. Một số trường hợp các cuộc gọi cung cấp OTP lại gây ảnh hướng đến không gian xung quanh. Vì không phải lúc nào người dùng cũng có thể nhận cuộc gọi. Hơn nữa, mã số OTP chỉ được đọc 2 lần, nếu xung quanh quá ồn mà lỡ mất mã, bạn sẽ phải thực hiện lại thao tác. Việc này tương đối mất thời gian nếu bạn đang gấp.
Một số lưu ý khi sử dụng mã xác thực OTP
Khi sử dụng mã xác thực OTP cho ứng dụng của mình, bạn cần phải chú ý những vấn đề sau:
- Không cung cấp mã OTP cho bất cứ ai, bất cứ cá nhân hay tổ chức nào.
- Không nhập OTP vào đường link lạ. Không nhập OTP của ngân hàng vào các đường link không rõ nguồn gốc.
- Thay đổi mật khẩu các tài khoản thường xuyên. Thường xuyên thay đổi mật khẩu điện thoại, mật khẩu ứng dụng cũng giúp bạn nâng cao bảo mật hơn.
- Đặt mật khẩu khóa điện thoại để bảo mật mã OTP.
- Trong trường hợp phát hiện tài khoản đã bị xâm nhập, đặc biệt là các tài khoản ngân hàng quan trọng. Điều bạn cần làm là báo ngay cho ngân hàng để khóa tài khoản.
Ngoài những vấn đề trên, khi sử dụng mã xác thực OTP bạn cũng nên chú ý thao tác nhanh chóng. Việc thực hiện lấy OTP nhiều lần sẽ gây mất nhiều thời gian hơn cho bạn.
Một số câu hỏi thường gặp về mã xác thực OTP là gì?
- Mã PIN và mã OTP khác nhau như thế nào?
Trả lời: Mã PIN là mã bạn cài đặt để khóa ứng dụng hoặc khóa màn hình điện thoại. Mã PIN sẽ cố định và chỉ một mã duy nhất mà bạn đã đặt. Bạn không thể nhập mã PIN thay cho mã OTP được. Mã PIN không có thời hạn sử dụng.
Mã xác thực OTP là mã do tổ chức như Ngân hàng, tổng đài cung cấp. OTP dùng để xác nhận các giao dịch ngân hàng hoặc lấy lại quên mật khẩu. Mỗi giao dịch sẽ có một mã OTP khác nhau. Chúng có thời gian hiệu lực cụ thể, khi hết thời gian sẽ không còn dùng được.
- Cung cấp mã OTP cho người khác có sao không?
Trả lời: Tuyệt đối không cung cấp OTP cho người khác. Có được OTP, kẻ xấu sẽ có được quyền truy cập tài khoản của bạn. Chúng sẽ tự chuyển tiền trong tài khoản của bạn đi.
- Không có mã OTP có chuyển tiền được không?
Trả lời: OTP không phải là hình thức xác thực duy nhất. Tuy nhiên, một số ngân hàng nếu không có mã xác thực OTP sẽ không thể chuyển tiền được. Dịch vụ nhận mã xác thực này sẽ do người dùng đăng kí sử dụng.
- Lấy mã OTP ở đâu?
Trả lời: Mỗi ứng dụng khác nhau sẽ có cách lấy mã khác nhau tùy vào loại mã sử dụng. Đa số các cách lấy mã OTP đều sẽ được gửi qua số điện thoại. Khi có nhu cầu thực hiện giao dịch, hoặc lấy lại mật khẩu tài khoản, bạn chỉ cần gửi yêu cầu mã OTP. Mã OTP sẽ tự động được gửi đến bạn.
- Mã OTP dùng để làm gì?
Trả lời: Về chức năng của mã OTP, mã xác thực OTP là một dãy gồm 6 số. Dãy số này dùng để xác nhận cho một giao dịch, một thao tác bảo mật đòi hỏi sự thông qua của chính chủ. Tùy thuộc vào mỗi app khác nhau mà mã OTP sẽ có thể có thêm những chức năng khác.
- Mã OTP gửi chậm phải làm sao?
Trả lời: Mã xác thực OTP bị gửi chậm là tình huống rất phổ biến. Khi mã bị gửi chậm hoặc không nhận được mã, bạn hãy bấm gửi lại mã OTP. Những trường hợp không nhận được OTP có thể do bạn nhập sai số điện thoại nhận mã xác thực.
Kết luận
Qua những thông tin trên, hy vọng bạn đã hiểu rõ mã OTP là gì, công dụng cũng như cách sử dụng mã xác thực OTP an toàn và hiệu quả. Đặc biệt, hãy luôn bảo mật mã OTP, không cung cấp cho người khác để hạn chế nguy cơ mất tài khoản hoặc phát sinh các giao dịch trái phép.
Đừng quên theo dõi Kiếm Động Cửu Thiên để cập nhật thêm nhiều kiến thức công nghệ, bảo mật và thủ thuật hữu ích. Nếu thấy bài viết có giá trị, hãy chia sẻ đến bạn bè và người thân để cùng nâng cao ý thức bảo vệ tài khoản nhé!
