Quạt card màn hình không quay là tình trạng có thể khiến nhiều người dùng lo lắng, đặc biệt khi GPU bắt đầu nóng lên trong quá trình chơi game hoặc xử lý các tác vụ đồ họa nặng. Tuy nhiên, không phải trường hợp quạt GPU đứng yên đều là dấu hiệu hư hỏng, bởi nhiều mẫu card hiện nay được trang bị chế độ tự động dừng quạt khi nhiệt độ còn thấp.
Vậy khi nào quạt GPU không quay là bình thường và khi nào cần kiểm tra, sửa chữa? Trong bài viết dưới đây, Kiếm Động Cửu Thiên sẽ giúp bạn tìm hiểu nguyên nhân và hướng dẫn cách khắc phục tình trạng quạt card màn hình không quay, quay không ổn định hoặc phát ra tiếng kêu bất thường.
Quạt card màn hình không quay sẽ gây ra hiện tượng gì?
Quạt tản nhiệt card màn hình là một thành phần có vai trò làm mát máy bằng cách liên tục lưu thông luồng nhiệt mà CPU cũng như các linh kiện khác toả ra trong quá trình hoạt động. Quạt hút hơi mát và đẩy hơi nóng thông qua các khe hở ở phía dưới và cạnh.
Nếu quạt card màn hình không quay thì GPU và thậm chí VRAM & VRM của bạn sẽ dẫn tới tình trạng quá nóng và có thể làm giảm hiệu năng hoạt động. Và trong trường hợp xấu nhất thì card đồ họa của bạn sẽ dẫn tới tình trạng bị hư hỏng và cần phải thay quạt card màn hình chính hãng mới cho máy tính PC của bạn.
Nguyên nhân khiến quạt của VGA, quạt card màn hình không quay
Có rất nhiều nguyên nhân khác nhau dẫn tới tình trạng quạt của VGA không hoạt động và kêu to. Dưới đây là những nguyên nhân cơ bản khiến quạt card màn hình không quay cùng với cách khắc phục để bạn có thể tự thực hiện tại nhà giúp cho máy tính được hoạt động bình thường trở lại nhé.
Bios card màn hình gặp lỗi không quay
Bios card màn hình gặp lỗi là một trong những nguyên nhân cơ bản khiến cho quạt card màn hình của bạn không hoạt động hoặc kêu to. Khi Bios bị lỗi nó không thể nhận diện cũng như kiểm soát được hoạt động của các thiết bị dẫn tới quạt không thể hoạt động được như bình thường.
Để khắc phục được lỗi này, bạn cần phải khôi phục Bios card màn hình về mặc định hoặc là cập nhật. Tuy nhiên đây là thao tác khá phức tạp, nếu bạn không có kiến thức về máy tính thì không nên tự ý khắc phục. Lúc này bạn hãy tìm đến những địa chỉ sửa chữa máy tính uy tín, gần nhất để đảm bảo chất lượng cũng như mang đến sự thuận tiện nhất.
Quạt card màn hình không quay do bộ nguồn PCIe cắm
Đây cũng là một trong những nguyên nhân khá phổ biến khiến cho quạt card màn hình không quay hoặc kêu to. Đôi khi, một đầu nối nguồn PCIe 6 chân/ 8 chân bị lỏng lẻo hoặc biến dạng cũng làm ảnh hưởng tới hoạt động của quạt card màn hình.
Với nguyên nhân là bộ nguồn PCLe không được cắm vào thì bạn chỉ cần cắm các đầu nối PCI-E và PSU trước khi chuyển sang một bước khác. Bạn có thể dùng đồng hồ vạn năng để kiểm tra điện áp đầu ra của đầu nối PCIe.
Một cáp nguồn khác chưa được cắm vào
Thêm một nguyên nhân nữa có thể là do cáp nguồn khác chưa được cắm vào. Bạn cần kiểm tra dây quạt GPU và đầu nối của nó để đảm bảo rằng dây nối không bị hỏng và đầu nối được lắp một cách chính xác.
GPU dính nhiều bụi bẩn nên card màn hình không quay được
Bụi bẩn cũng là một nguyên nhân ảnh hưởng tới hoạt động của quạt card màn hình. Để khắc phục vấn đề quạt không quay bạn cần vệ sinh máy cũng như GPU một cách thường xuyên. Luôn giữ cho chúng trong trạng thái sạch sẽ để không làm ảnh hưởng tới hoạt động cũng như duy trì sự êm ái trong khi vận hành.
Vòng bi của quạt GPU của bạn có cần được bôi dầu không?
Là nguyên nhân khá phổ biến nhưng có ít người lại để ý tới vòng bi của quạt GPU. Sau một thời gian sử dụng, vòng bi của quạt GPU sẽ bị khô khiến cho quá trình hoạt động không được mượt mà dẫn tới âm thanh to, thậm chí là quạt không quay.
Do đó bạn cũng nên kiểm tra dầu của vòng bi quạt GPU và tra dầu định kỳ để tránh tình trạng làm cho quạt card màn hình không quay hoặc phát ra âm thanh khá to trong quá trình hoạt động nhé.
Do chế độ làm mát bán thụ động
Một số card màn hình được thiết kế kèm với chế độ làm mát bán thụ động và chúng chỉ hoạt động khi nhiệt độ đạt ngưỡng giới hạn, khoảng 60°C. Điều này có thể dẫn đến tình trạng quạt card màn hình không khởi động được trong điều kiện tải thấp.
Để khắc phục bạn hãy quan sát xem quạt VAG có quay trong các tác vụ trọng tải nặng như chơi game, đồ họa,… Nếu quạt vẫn quay với các tác vụ nặng này thì bạn có thể an tâm sử dụng.
Quạt card màn hình không quay do driver màn hình
Quạt màn hình có thể không hoạt động do driver đã quá cũ hoặc lỗi. Trong trường hợp này người dùng cần tiến hành nâng cấp driver nếu driver cũ hoặc phục hồi lại phiên bản driver trước đó nếu driver lỗi.
Cách khắc phục quạt card màn hình không quay, kêu to
Sau khi xác định được nguyên nhân, bạn có thể áp dụng một số cách dưới đây để xử lý tình trạng quạt card màn hình không quay hoặc phát ra tiếng kêu bất thường.
Kiểm tra nhiệt độ và tải của GPU
Trước tiên, hãy kiểm tra nhiệt độ GPU bằng các phần mềm như GPU-Z, HWiNFO hoặc MSI Afterburner. Sau đó, bạn có thể chạy game hoặc một tác vụ đồ họa để tăng tải cho card màn hình.
Nhiều mẫu VGA hiện nay hỗ trợ chế độ Zero RPM, cho phép quạt ngừng quay khi GPU ở nhiệt độ thấp. Nếu quạt tự động quay trở lại khi nhiệt độ GPU tăng thì đây là hoạt động bình thường, không phải lỗi phần cứng.
Điều chỉnh tốc độ quạt bằng MSI Afterburner
Bạn có thể sử dụng MSI Afterburner để kiểm tra khả năng điều khiển quạt của card màn hình. Hãy thử thiết lập tốc độ quạt thủ công ở mức phù hợp và quan sát xem quạt có bắt đầu hoạt động hay không.
Nếu phần mềm nhận card bình thường nhưng quạt vẫn không quay khi đặt tốc độ cao, bạn nên tiếp tục kiểm tra dây kết nối, nguồn cấp hoặc chính cụm quạt của VGA.
Vệ sinh quạt và card màn hình
Sau thời gian dài sử dụng, bụi có thể bám dày trên cánh quạt, heatsink và các khe tản nhiệt. Điều này làm giảm khả năng làm mát, đồng thời khiến quạt phải hoạt động ở tốc độ cao hơn và phát ra tiếng ồn.
Bạn nên vệ sinh card màn hình định kỳ bằng dụng cụ phù hợp. Khi vệ sinh cần thao tác nhẹ nhàng, tránh làm hỏng cánh quạt hoặc các linh kiện trên PCB.
Kiểm tra dây và đầu nối quạt GPU
Một số trường hợp quạt không hoạt động do đầu nối quạt trên PCB bị lỏng hoặc dây dẫn gặp vấn đề. Nếu có kinh nghiệm tháo lắp phần cứng, bạn có thể kiểm tra xem đầu nối của quạt đã được gắn chắc chắn hay chưa.
Nếu card màn hình còn bảo hành, không nên tự ý tháo heatsink hoặc cụm quạt nếu thao tác đó có thể ảnh hưởng đến điều kiện bảo hành của sản phẩm.
Kiểm tra nguồn cấp cho card màn hình
Hãy tắt máy và kiểm tra lại các đầu cấp nguồn PCIe hoặc đầu nguồn 12V-2×6/12VHPWR tùy theo mẫu card đang sử dụng. Đầu cắm cần được kết nối chắc chắn và đúng chuẩn.
Bạn cũng nên kiểm tra công suất PSU có đáp ứng yêu cầu của card màn hình hay không. Nguồn không ổn định hoặc kết nối nguồn gặp vấn đề có thể khiến VGA hoạt động bất thường.
Cập nhật hoặc cài đặt lại driver GPU
Driver bị lỗi cũng có thể gây ra những vấn đề liên quan đến khả năng kiểm soát hoạt động của card màn hình. Bạn có thể cập nhật driver NVIDIA, AMD hoặc Intel lên phiên bản phù hợp.
Nếu lỗi xuất hiện ngay sau khi cập nhật driver, hãy cân nhắc quay lại phiên bản trước đó hoặc gỡ sạch driver và tiến hành cài đặt lại.
Kiểm tra vật cản ở cánh quạt
Dây nguồn, dây RGB hoặc các vật thể bên trong case đôi khi có thể chạm vào cánh quạt VGA. Khi đó, quạt có thể không quay, quay không đều hoặc phát ra tiếng lạch cạch.
Hãy tắt máy hoàn toàn trước khi kiểm tra và sắp xếp lại hệ thống dây dẫn để đảm bảo cánh quạt có đủ không gian hoạt động.
Kiểm tra độ chắc chắn của card màn hình
VGA kích thước lớn và nặng có thể bị xệ sau thời gian dài sử dụng. Trong một số trường hợp, vị trí card hoặc các bộ phận xung quanh có thể gây ảnh hưởng đến hoạt động của quạt.
Bạn nên kiểm tra lại vị trí lắp VGA, vít cố định và sử dụng giá đỡ GPU nếu cần thiết. Đồng thời đảm bảo card được cắm chắc chắn vào khe PCIe.
Thay quạt card màn hình khi bị hỏng
Nếu quạt không quay dù GPU đã đạt nhiệt độ cao, phần mềm không thể điều khiển quạt hoặc quạt xuất hiện tiếng rít, lạch cạch kéo dài thì cụm quạt có thể đã bị hư hỏng.
Trong trường hợp này, giải pháp phù hợp là kiểm tra và thay quạt card màn hình tương thích. Không nên tiếp tục sử dụng VGA ở tải nặng khi hệ thống quạt đã hỏng vì nhiệt độ cao kéo dài có thể ảnh hưởng đến GPU, VRAM và VRM.
Mang card màn hình đi kiểm tra nếu không xác định được lỗi
Nếu đã vệ sinh, kiểm tra nguồn, driver và chế độ Zero RPM nhưng quạt card màn hình không quay, bạn nên hạn chế chạy game hoặc các tác vụ nặng và mang VGA đến đơn vị kỹ thuật để kiểm tra.
Đặc biệt, nếu GPU tăng nhiệt nhanh, xuất hiện sọc hình, màn hình đen, crash game hoặc máy tự khởi động lại, bạn không nên tiếp tục tự sửa khi chưa có kinh nghiệm. Kiếm Động Cửu Thiên khuyến nghị kiểm tra sớm để xác định chính xác lỗi và hạn chế nguy cơ ảnh hưởng đến các linh kiện khác.
Kết luận
Hy vọng những chia sẻ trên đã giúp bạn xác định được nguyên nhân và biết cách xử lý tình trạng quạt card màn hình không quay hoặc phát ra tiếng kêu lớn bất thường. Việc kiểm tra và khắc phục sớm sẽ giúp GPU duy trì nhiệt độ ổn định, hạn chế giảm hiệu năng cũng như những hư hỏng có thể phát sinh do quá nhiệt.
Nếu đã thử các phương pháp trên nhưng quạt GPU vẫn không hoạt động bình thường, bạn nên mang thiết bị đến đơn vị kỹ thuật uy tín để được kiểm tra chuyên sâu. Đồng thời, đừng quên theo dõi Kiếm Động Cửu Thiên để cập nhật thêm nhiều kiến thức về card màn hình, phần cứng máy tính và các thủ thuật khắc phục lỗi PC hữu ích nhé!
